අපි නින්දට වැටෙන විට අපි හදිසියේම ගැස්සි අවදි වන්නේ ඇයි?

සෑම කෙනෙකුම තම ජීවිත කාලය තුළ කිසියම් අවස්ථාවක මෝහනය හෝ නින්ද ආරම්භය අත්විඳ ඇත. ඔබේ මාංශ පේශි හදිසියේ නින්දෙන් චලනය වීම නිසා ඔබ අවදි වන මොහොතක් ඔබ අත් විද තිබෙන්නට පුළුවන. ඒවා සාමාන්‍ය කරකැවිල්ලක සිට කම්පනය දක්වා අතර විය හැක. එම අවස්ථාවට මුහුණ දිමෙන් ඔබ ඇදෙහි අවදි වි ටික මොහොතකින් නැවත නිදාගත්තද, මෙය සිදුවන්නේ කෙසේදැයි ඔබ කල්පනා කරාද? නින්දට යාමට පෙර අපි හදිසියේම අපගේ ඇඳෙන් නැගිටීමට හේතුව පිළිබඳව යම් අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට අවශ්‍යයය.

1.සාමාන්‍යයෙන් නින්දේදී ඔබේ මොළය විසින් ඔබව අඩපණ කර තබයි.

සාමාන්‍යයෙන් අපි නිදා සිටියදී නොයේක් කොටස් චලනය නොවන්නේ මන්දැයි වටහා ගැනීම පළමුව වැදගත් වේ. මක්නිසාද යත් අපට වඩාත්ම විචිත්‍රවත් සිහින ඇති විට පවා, අප අවදි වන්නේ හරියට මන්දගාමි ලෙසිනි.. මෙය සිදු වන්නේ මාංශ පේශි ක්‍රියාකාරී වීමට ඉඩ සලසන සෛල ක්‍රියා විරහිත කරන රසායනික ද්‍රව්‍ය මොළයේ නිකුත් වන බැවිනි. එබැවින් ඔබේ මොළය ක්‍රියාශීලීව ක්‍රියා කළද ඔබේ ශරීරයේ මාංශ පේශි අඩපන තත්වයට පත්වී තිබේ.

2.මෙය සිදු වනුයේ දැනුවත්භාවය සහ නිදිමත අතර සංක්‍රාන්තියෙනි.

අප පරිපූර්ණ ලෙස අඩපන තත්ත්වයට පත් නොවන්නේ මන්දැයි වටහා ගැනීමට, මොළයේ ඇත්ත වශයෙන්ම සිදුවන්නේ කුමක්ද යන්න සොයා බලමු. නිතිපතා ජීවිතය පාලනය කරන ප්‍රධාන පද්ධති 2 ක් ඇත. පළමුවැන්න රෙටිකියුලර් සක්‍රීය කිරීමේ පද්ධතිය (reticular activating system) ලෙස හැඳින්වෙන අතර එය හුස්ම ගැනීම වැනි මූලික භෞතික විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලීන් පාලනය කරන කොටසයි. මෙය පූර්ණ ලෙස ක්‍රියාත්මක වන විට, අපට අවදියෙන් හා නොසන්සුන් බවක් දැනේ – මෙම ක්‍රමයට විරුද්ධ වන්නේ නින්දට හේතු වන ventrolateral preoptic nucleus. මොළයේ මෙම කොටස මඟින් ඔබේ මාංශ පේශි චලනය කිරීමේ හැකියාව ඉවත් කරන රසායනික ද්‍රව්‍ය නිකුත් කරයි. දැන් ඔබ නින්දට යන විට, ඔබේ මොළය දැනුවත් කිරීමේ තත්වයේ සිට නිදිමත තත්වයට මාරු වේ. නමුත් මෙය “ඔන්-ඕෆ්” ස්විචයක් මෙන් ක්‍රියා නොකරයි. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබට එය තවත් එකකට මාරුවෙන ස්ලයිඩින් (sliding mechan) යාන්ත්‍රණයක් ලෙස සිතිය හැකිය.

3. ඔබේ මොළය සැබෑ ලෝකය සහ සිහින ලෝකය අතර පාලනය සඳහා උත්සහ කරයි.

මෙම සංක්‍රාන්තිය සැමවිටම සුමටව ක්‍රියාත්මක නොවේ. දෝෂයක් ඇති විට, ඔබේ මොළය සැබෑ ලෝකය සහ සිහින ලෝකය අතර පාලනය සඳහා සටන් කරයි. නිදසුනක් වශයෙන්, ඔබ පාපන්දු වට පයින් ගැසීමට සිහින දකින විට, මෙය හදිසියේම ඔබේ ඇ‍දෙහි සිටින සහකරුට හෝ අසල බිත්තියට පයින් ගසනු ඇත. නමුත් නින්දෙන් එලෙස පයින් ගැසුවද එය සැමවිටම ඔබව අවදි නොකරයි, නමුත් චලනය ප්‍රමාණවත් තරම් තීව්‍ර වූ විට ඔබ ගැස්සී අවධිවනු ඇත.

4. මෙය අපගේ ඉබේ සිදුවන කියා සමග සම්බන්ධ විය හැකිය.

ඔබ ගස්වල නිදා සිටින විට මාංශ පේශි ලිහිල් කිරීමට එරෙහිව අනතුරු අඟවන අතර. නිදා සිටින ගසකින් වැටෙන බවට ලකුණක් ලෙස මොළය ලිහිල් කිරීම වැරදි ලෙස අර්ථකථනය කරන අතර අනතුරු ඇඟවීමේ පද්ධතියක් ලෙස මාංශ පේශි ඉක්මනින් ප්‍රතික්‍රියා කරයි.(ඔබ වැටෙන්නට පෙර සමහර අවස්ථාවල ගැස්සී අවදිවෙයි)

5.නින්දෙන් ගැස්සීම (Hypnic Jerk) සාමාන්‍ය දෙයකි.

නින්දෙන් ගැස්සීම (Hypnic Jerk) සම්පූර්ණයෙන්ම සාමාන්‍ය දෙයක් වන අතර ඒ ගැන කලබල විය යුතු කිසිවක් නැත. නමුත් මිනිසුන් ඒ ගැන ඕනෑවට වඩා සිතීම නිසා එය කාංසා තත්වයන්ටද හේතු විය හැකියි. මෙය, නිතර සිදු වීම බොහෝ කරදරකාරී විය හැකියි. විශේෂයෙන් නින්දේදී ඔබ අසල සිටින සහකරුට. මෙම කාංසාව සහ නින්ද නොයාම, මෙවන් ගැස්සීම් වැඩි වශයෙන් සිදු වීමට හේතුවක් විය හැකි අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ධනාත්මක ප්‍රතිපෝෂණ වළල්ලක් ඇති වේ. (Positive feedback loop) මෙවන් තත්වයක් ඔබටත් තිබෙනවා නම්, ඔබට ඒ පිළිබඳව කල හැක්කේ කුමක්දැයි බැලීමට නිද්‍රා විශේෂඥයෙකුගෙන් උපදෙස් ලබා ගැනීම වඩා සුදුසුය.

ඔබත් කවදා හෝ මෙසේ නින්දෙන් ගැස්සීමකට මුහුණ දී තිබෙනවද? ඔබ එවන් අවස්ථාවක් පාලනය කර ගත්තේ කෙසේද?